Blog

Thế Nào Là Xét Nghiệm AFP? Ý Nghĩa Của Xét Nghiệm AFP

59

Xét nghiệm AFP là một trong những phương pháp giúp chẩn đoán bệnh tình ung thư gan sớm nhất. Đồng thời từ đó bác sĩ có liệu trình điều trị thích hợp và loại bỏ tế bào ung thư một cách sớm nhất. Tuy nhiên xét nghiệm AFP là như thế nào? Xét nghiệm AFP có ý nghĩa gì? Cùng tìm hiểu kỹ càng ngay bài viết dưới đây nhé!

Tìm Hiểu Thông Tin Cơ Bản Về AFP

Thế nào là nồng độ AFP?

AFP là tên viết tắt của Alpha-fetoprotein, đây là một protein huyết tương sở hữu nồng độ cao trong máu của thai nhi. Thông thường, cứ một protein AFP sẽ được tạo ra bởi nhiều tế bào gan đang ở giai đoạn chưa trưởng thành trong tế bào thai nhi. Về mặt sinh lý cho thấy, vào năm đầu đời khi mới sinh nở, trẻ sơ sinh sẽ sở hữu nồng độ AFP trong máu cực kỳ cao. Đồng thời, nồng độ AFP này sẽ giảm dần xuống mức thấp của người bình thường. Đối với những người trưởng thành và khỏe mạnh mà không mang thai thì thường sở hữu nồng độ AFP trong máu là rất thấp. Nồng độ này sẽ không vượt quá 10ng/ml.

Thế nào là xét nghiệm AFP?

Như chúng tôi đã nói bên trên, ở người khỏe mạnh thường sở hữu một lượng rất nhỏ AFP tồn tại trong cơ thể. Tuy nhiên, khi cơ thể đang gặp tình trạng bệnh về gan hay một số căn bệnh ung thư hoặc đang trong quá trình mang thai thì nồng độ AFP sẽ xuất hiện trong máu nhiều hơn. Để kiểm tra chính xác nồng độ AFP này, chúng ta cần đến các cơ sở y tế để xét nghiệm lượng AFP tồn tại trong huyết thanh. Tuy nhiên, nếu nồng độ AFP đạt chỉ số cao hơn mức bình thường thì không có nghĩa bạn đang gặp vấn đề về sức khỏe nhé! Bởi lẽ cũng có nhiều trường hợp người bình thường sở hữu nồng độ AFP cao hơn những người khác.

Không chỉ thế, các xét nghiệm AFP cũng được sử dụng nhằm mục đích để phát hiện dị tật bẩm sinh có ở thai nhi. Đặc biệt, xét nghiệm máu sẽ được thực hiện khi thai nhi đạt ở mức 15-16 tuần tuổi. Điều này để định lượng mức AFP tồn tại trong thai nhi nhưng nồng độ này đã được hòa lẫn với máu mẹ. Chính vì vậy, xét nghiệm máu mẹ sẽ có thể kiểm tra chính xác nồng độ AFP do thai nhi tiết ra. Đặc biệt, xét nghiệm AFP có thể nhận biết được các nguy cơ khiếm khuyết trong ống thần kinh, thai nhi thiếu não hay phát hiện ra nguy cơ của bệnh Down.

Lý Do Tại Sao Cần Xét Nghiệm AFP?

Xét nghiệm AFP được biết tới là một trong những xét nghiệm sàng lọc định kỳ cần thiết và quan trọng. Xét nghiệm này được thực hiện cho các thai phụ đang trong giai đoạn từ tuần thứ 14 đến tuần 22 của quá trình mang thai. Kết quả xét nghiệm sẽ đạt độ chính xác nhất trong khoảng tuần thứ 16 đến tuần thứ 18. Chính vì vậy, cần xác định chính xác tuổi của thai để có thể chủ động đến cơ sở y tế thực hiện xét nghiệm này.

Xét nghiệm AFP thường được xem là một phần của Quadruple test. Sàng lọc quan trọng này cũng giúp bác sĩ kiểm tra nồng độ của các chất HCG, Estriol hay Inhibin A.

Sau đó, bác sĩ sẽ sử dụng kết quả này đi kèm với độ tuổi, sắc tộc để có thể xác định nguy cơ thai nhi gặp tình trạng dị tật bẩm sinh hay không. Đồng thời, các khiếm khuyết sẽ được phát hiện bởi quá trình sàng lock này sẽ bao gồm dị tật ống thần kinh. Điển hình có thể kể đến nứt đốt sống cũng như các bất thường về nhiễm sắc thể ví dụ như hội chứng Down ở trẻ.

Đặc biệt, kết quả AFP sẽ giúp cá bác sĩ có thể xác định có cần thực hiện những phương pháp can thiệp sâu hơn để chẩn đoán bệnh lý hay không. tuy nhiên, nếu kết quả xét nghiệm dương tính thì cũng không đồng nghĩa với việc thai nhi gặp tình trạng dị tật bẩm sinh.

Hơn hết, quy trình xét nghiệm AFP cực kỳ quan trọng đối với những người phụ nữ đang có nguy cơ sinh con dị tật bẩm sinh cao điển hình như những đối tượng sau:

  • Phụ nữ từ 35 tuổi trở lên

  • Phụ nữ có tiền sử gia đình mắc bệnh dị tật bẩm sinh

  • Phụ nữ đã sử dụng các chất kích thích, ma túy và chất cai nghiện

  • Phụ nữ đang gặp tình trạng đái tháo đường

Đối với những trường hợp không mang thai thì xét nghiệm AFP cũng vô cùng cần thiết. Mục đích để có thể chẩn đoán cũng như theo dõi một số bệnh tình về gan. Có thể kể đến như ung thư gan, xơ gan hay viêm gan. Ngoài ra, xét nghiệm AFP cũng nhằm mục đích phát hiện một số căn bệnh khác, điển hình là bệnh ung thư tinh hoàn, đường mật, buồng trứng, tuyến tụy,…

Khi Nào Cần Tới Cơ Sở Y Tế Để Xét Nghiệm AFP?

Người bệnh sẽ được bác sĩ yêu cầu thực hiện quá trình xét nghiệm AFP trong các trường hợp như sau:

  • Xác định xem có đang mắc các bệnh về ung thư gan nguyên phát, ung thư buồng trứng hay ung thư tinh hoàn.

  • Đưa ra một số lựa chọn và phương pháp điều trị ung thư sao cho phù hợp với từng cá nhân.

  • Phát hiện sớm ung thư đang trong giai đoạn tái phát.

  • Mẹ bầu cần xét nghiệm AFP trong quá trình mang thai ở tháng thứ 4.

Xét Nghiệm AFP Mang Lại Ý Nghĩa Như Thế Nào?

Thực tế cho thấy, hàm lượng AFP trong máu sẽ tiết lộ cho bệnh nhân nhiều thông tin về sức khỏe cũng như bệnh lý đang mắc phải.

Xét nghiệm AFP với phụ nữ mang thai

Xét nghiệm AFP trong quá trình mang thai kết hợp với một số xét nghiệm khác sẽ được các bác sĩ thực hiện tỉ mỉ, cẩn thận để có thể kiểm tra thai nhi có gặp bất thường hay không. Xét nghiệm này cũng để cá mẹ theo dõi tình trạng sức khỏe của con.

  • Kết quả bình thường: Khi xét nghiệm ra kết quả âm tính hoặc nhỏ hơn 30,25 ng/ml. Điều này đưa ra kết luận thai nhi hoàn toàn bình thường.

  • Kết quả bất thường: Khi xét nghiệm đưa ra kết quả nồng độ AFP cao trên 2,5 lần ở mức thông thường. Lúc này thai nhi có thể gặp tình trạng bị dị tật nứt cột sống. Còn nếu nồng độ AFP giảm bất thường thì thai nhi có thể đang mắc các bệnh về hội chứng Down hoặc hội chứng Edwards. Đôi khi có thể thai sẽ chết khiến nồng độ AFP ở lần đo sau giảm đi đáng kể so với các lần đo trong thai kỳ.

Kết quả xét nghiệm AFP này độc lập sẽ không mang ý nghĩa chẩn đoán. Lý do bởi nhiều trường hợp nồng độ AFP của thai nhi bất thường nhưng bé vẫn hoàn toàn khỏe mạnh. Nguyên nhân là do trong thai kỳ, thai nhi đã sản sinh ra nhiều AFP hơn bình thường. Đây là yếu tố khiến nồng độ trong máu mẹ cũng cao hơn so với bình thường. Một số yếu tố khác cũng ảnh hưởng trực tiếp đến nồng độ AFP. Từ đó, nồng độ AFP sẽ biến đổi như mắc bệnh đái tháo đường, sinh đôi trở nên, gặp tình trạng về cân nặng,…

Không chỉ thế, nếu kết quả AFP đưa ra là bất thường, mẹ bầu cần thực hiện các thao tác khác để có thể chẩn đoán chính xác hơn tình trạng của con.

  • Thực hiện siêu âm: Siêu âm định kỳ sẽ được thực hiện trong toàn bộ quá trình mang thai. Mục đích để có thể kiểm tra sự phát triển của thai nhi có bất bình thường hay không. Đồng thời là kiểm tra bạn mang thai bao nhiêu em bé hoặc độ tuổi của thai nhi ra sao,…

  • Chọc ối: Xét nghiệm này sẽ không được các bác khuyến khích thực hiện. Trừ khi siêu âm hay xét nghiệm AFP có tình hình bất thường. Lúc này, bác sĩ sẽ sử dụng một loại kim đặc biệt để có thể luồn vào túi ối của mẹ bầu. Sau đó sẽ lấy một lượng nhỏ dịch ối để có thể xét nghiệm. Mục đích để có thể chẩn đoán chính xác xem thai nhi đang gặp những vấn đề bất thường như thế nào. Tuy nhiên, vẫn có một số biến chứng xảy ra trong quá trình chọc ối như nhiễm trùng thai, rò rỉ dịch ối. Chính vì vậy, chỉ được thực hiện quá trình này khi có yêu cầu của bác sĩ.

Xét nghiệm AFP với người bình thường

  • Kết quả xét nghiệm bình thường: Trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi sẽ có nồng độ  AFP dưới 30ng/ml. Còn đối với người lớn thì nồng độ  AFP dưới 40ng/ml.

  • Kết quả xét nghiệm bất thường: Có rất nhiều nguyên nhân gây ra hiện tượng tăng nồng độ AFP ở người bình thường. Có thể kể đến như cá bệnh lý về gan, các bệnh ung thư hoặc gặp các khối u lớn.

Nếu nồng độ AFP trong máu của người bình thường từ 500-1000 ng/ml trở lên thì khả năng cao bạn đang mắc các bệnh ung thư. Nếu như bệnh nhân đang mắc bệnh về gan khi xét nghiệm ra có kết quả là AFP cao hơn 200 ng/ml thì rất có thể tiến triển thành bệnh ung thư gan. Đối với những trường hợp xét nghiệm nồng độ AFP tăng thấp hơn 200 mg/ml thì khả năng cao bạn đang gặp các vấn đề về gan.

Khi xét nghiệm AFP sẽ thường chỉ định để đánh giá chính xác bạn đang mắc các bệnh về ung thư gan, xơ gan hay gan mạn tính hay không. Ngoài để xác định bệnh thì xét nghiệm AFP còn nhằm mục đích đưa ra các phương pháp thiết thực nhất cho bệnh nhân đang mắc bệnh về gan.

Thực Hiện Xét Nghiệm AFP Cần Thực Hiện Lưu Ý Gì?

Thực tế cho thấy, kết quả xét nghiệm AFP có thể không chính xác vì nó ảnh hưởng bởi những yếu tố như sau:

  • Tiểu đường trong thai kỳ

  • Nhiễm máu thai nhi tại dịch ối

  • Sử dụng chất chứa đồng vị phóng xạ

  • Những người hút thuốc, sử dụng chất kích thích

  • Người đang mang thai sinh đôi hoặc sinh ba

Tuy nhiên, xét nghiệm nồng độ AFP sẽ không cần sự chuẩn bị quá đặc biệt như một số xét nghiệm sinh hóa khác. Quy trình lấy máu của xét nghiệm AFP tương đối đơn giản, không gây tình trạng đau đớn cho người bệnh. Chính vì vậy, khi đến xét nghiệm bạn chỉ cần mặc áo tay ngắn. Đồng thời, bạn cần có tâm trạng thoải mái để bác sĩ lấy máu dễ dàng hơn và không gặp tình trạng đau đớn khi chọc ven lấy máu.

Sau quá trình xét nghiệm, bạn có thể hoạt động một cách bình thường bởi lượng máu lấy ra khá ít. Thường sẽ không gây ra bất kỳ vấn đề nào về sức khỏe. Nếu đang trong quá trình mang thai, bạn cần thông báo cho bác sĩ bởi điều này cực kỳ quan trọng. Kết quả xét nghiệm AFP ở phụ nữ mang thai còn phụ thuộc vào tuổi tác, cân nặng của thai nhi trong bụng mẹ.

Trên đây, chúng tôi đã giải đáp thắc mắc thế nào là xét nghiệm AFP. Đồng thời là ý nghĩa, lưu ý khi xét nghiệm AFP ở bệnh nhân. Hy vọng bài viết này sẽ đem đến nhiều thông tin bổ ích về quá trình xét nghiệm AFP

0 ( 0 bình chọn )

Hanalab – Trung Tâm Xét Nghiệm Y Khoa Chất Lượng Cao

https://hanalab.vn
Trung tâm xét nghiệm y khoa chất lượng cao Hanalab cam kết mang lại cho quý khách hàng kế quả chính xác, nhanh chóng với dịch vụ chăm sóc khách hàng tận tình, chu đáo.

Ý kiến bạn đọc (0)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Bài viết liên quan

Bài viết mới

Xem thêm